စိတ်ပျော်ရွှင်အောင်နေထိုင်နည်း

စိတ်ပျော်ရွှင်မှုဆိုတာ အပြင်ပန်းအရာဝတ္ထုတွေ၊ ငွေကြေးဓနတွေနဲ့ အောင်မြင်မှုကြီးမားမှ ရနိုင်တာမဟုတ်ဘဲ မိမိရဲ့ နေ့စဉ်အတွေးအခေါ်နဲ့ နေထိုင်မှုပုံစံကို စနစ်တကျ ပြောင်းလဲယူခြင်းဖြင့် လက်ရှိအခြေအနေမှာတင် ဖန်တီးယူလို့ရတဲ့ အရာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ် သူငယ်ချင်း။ စိတ်ချမ်းသာပျော်ရွှင်တဲ့ ဘဝတစ်ခုကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ဖို့အတွက် အခြေခံကျပြီး လက်တွေ့ကျတဲ့ နေထိုင်နည်းတွေကို အသေးစိတ် ဆွေးနွေးတင်ပြပေးလိုက်ပါတယ်-

၁။ ကျေးဇူးတင်တတ်သောစိတ်ကို မွေးမြူပါ (Practice Gratitude)

ပျော်ရွှင်မှုရဲ့ အခြေခံအကျဆုံး လျှို့ဝှက်ချက်က ကိုယ့်မှာရှိတာကို တန်ဖိုးထားတတ်ခြင်းပါ။ ငါ့မှာ "ဘာတွေ မရှိတာလဲ" ဆိုတာကိုပဲ အမြဲအာရုံစိုက်ပြီး ပူပန်မယ့်အစား ငါ့မှာ "ဘာတွေ ရှိနေတာလဲ" ဆိုတာကို ပြောင်းလဲကြည့်တတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ နေ့စဉ် အိပ်ရာဝင်ခါနီးမှာ ဒီနေ့အတွက် ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့အရာ၊ ကျေးဇူးတင်စရာအချက် ၃ ခုကို ရှာဖွေပြီး စက္ကူပေါ်မှာ ချရေးခြင်းက ဦးနှောက်ကို အကောင်းမြင်ဘက် ရောက်အောင် လေ့ကျင့်ပေးနိုင်ပါတယ်။

၂။ လက်ရှိအခိုက်အတန့်မှာ ရှင်သန်ပါ (Live in the Present)

စိတ်မချမ်းသာရခြင်းရဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းက အတိတ်က နောင်တတွေမှာ ပိတ်မိနေတာ ဒါမှမဟုတ် မဖြစ်လာသေးတဲ့ အနာဂတ်အတွက် ကြိုတင်ပူပန်နေတာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ "အခု" ဆိုတဲ့ အချိန်လေးမှာပဲ အာရုံစိုက်ပါ။ ထမင်းစားရင် ထမင်းစားတာကို သိပါ၊ လမ်းလျှောက်ရင် လမ်းလျှောက်တာကို ခံစားပါ။ အတိတ်ကို ပြင်လို့မရသလို အနာဂတ်ကလည်း ကိုယ်တွေးထားသလို ဖြစ်မလာနိုင်ပါဘူး။ လက်ရှိပစ္စုပ္ပန်မှာ ရှင်သန်တတ်သူဟာ စိုးရိမ်ပူပန်မှု အနည်းဆုံးနဲ့ ပျော်ရွှင်မှု အရှိဆုံးပါပဲ။

၃။ မိမိကိုယ်ကို သူတစ်ပါးနှင့် မနှိုင်းယှဉ်ပါနှင့် (Stop Social Comparison)

Social Media တွေပေါ်က သူများတွေရဲ့ အလှဆုံးပြကွက်တွေ၊ အောင်မြင်မှုတွေကို ကြည့်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့ အားနည်းချက်တွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်တာဟာ ကိုယ့်ရဲ့ ပျော်ရွှင်မှုကို ကိုယ်တိုင်သတ်ပစ်လိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ လူတိုင်းမှာ ကိုယ်စီအခက်အခဲနဲ့ ကိုယ်စီအချိန်ဇယားတွေ ရှိကြတာပဲ။ မင်းရဲ့ ပြိုင်ဘက်ဟာ သူများမဟုတ်ဘဲ "မနေ့က မင်းထက် ပိုတော်အောင်လုပ်ဖို့" ပဲ ဖြစ်သင့်ပါတယ်။

၄။ လက်ခံတတ်ခြင်းရဲ့ စွမ်းအား (The Power of Acceptance)

လောကမှာ ငါတို့ ထိန်းချုပ်လို့ရတဲ့အရာရှိသလို၊ ဘယ်လိုမှ ထိန်းချုပ်လို့မရတဲ့အရာတွေ (ဥပမာ- ရာသီဥတု၊ စီးပွားရေးအခြေအနေ၊ သူတစ်ပါးရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထား) လည်း ရှိပါတယ်။ ထိန်းချုပ်လို့မရတဲ့အရာတွေအတွက် စိတ်ညစ်မနေဘဲ အရှိကိုအရှိအတိုင်း လက်ခံလိုက်ပါ။ ကိုယ်တိုင် ထိန်းချုပ်လို့ရတဲ့ မိမိရဲ့ "တုံ့ပြန်မှု" နဲ့ "လုပ်ဆောင်ချက်" ကိုပဲ အာရုံစိုက်ခြင်းက စိတ်ကို အများကြီး ပေါ့ပါးသွားစေပါတယ်။

၅။ ကြင်နာမှုနှင့် ပေးကမ်းခြင်း (Perform Acts of Kindness)

တခြားသူကို ကူညီလိုက်တာ၊ အဆင်မပြေသူကို ဖေးမတာ၊ ဒါမှမဟုတ် ဘေးလူကို ပြုံးပြနှုတ်ဆက်လိုက်တာဟာ တစ်ဖက်သားကို ပျော်စေရုံတင်မကဘဲ ကိုယ့်ရဲ့ ဦးနှောက်ထဲမှာ ပျော်ရွှင်မှုဟော်မုန်းတွေကိုပါ ထွက်လာစေပါတယ်။ ပေးကမ်းခြင်းက ရယူခြင်းထက် ပိုပြီး စစ်မှန်တဲ့ စိတ်ကျေနပ်မှုနဲ့ ဘဝရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ပေးနိုင်ပါတယ်။

၆။ မိမိကိုယ်ကို ချစ်ပါ (Self-Love and Self-Care)

ကိုယ့်ကိုယ်ကို အမြဲအပြစ်တင်နေတာ၊ ဝေဖန်နေတာတွေကို ရပ်လိုက်ပါ။ အမှားလုပ်မိရင်လည်း သင်ခန်းစာယူပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို ခွင့်လွှတ်ပါ။ ဒါ့အပြင် အိပ်ရေးဝဝအိပ်တာ၊ အာဟာရရှိတာစားတာနဲ့ ကိုယ်ဝါသနာပါတဲ့အလုပ် (ဝါသနာသစ်တစ်ခုခု လေ့လာတာ) အတွက် အချိန်ပေးတာမျိုးက ကိုယ့်ကိုယ်ကို တန်ဖိုးထားကြောင်း ပြသတဲ့ နည်းလမ်းတွေဖြစ်ပြီး စိတ်ကို ပျော်ရွှင်လန်းဆန်းစေပါတယ်။

၇။ လူမှုဆက်ဆံရေးကောင်းများ တည်ဆောက်ပါ (Nurture Relationships)

လူသားတွေဟာ အပေါင်းအသင်းနဲ့ နေထိုင်ရတဲ့ သတ္တဝါတွေဖြစ်လို့ အထီးကျန်ခြင်းက စိတ်ဆင်းရဲမှုကို ဖြစ်စေပါတယ်။ မိသားစု၊ သူငယ်ချင်းကောင်းတွေနဲ့ အချိန်ဖြုန်းတာ၊ ရင်ဖွင့်တိုင်ပင်တာတွေက စိတ်ဖိစီးမှုကို လျော့ကျစေပါတယ်။ မင်းကို စိတ်ညစ်အောင်လုပ်မယ့်၊ အဆိုးမြင်ဝါဒတွေပဲ ဖြန့်နေမယ့် အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေတဲ့သူ (Toxic People) တွေဆီကတော့ ခပ်ဝေးဝေးနေဖို့ လိုပါတယ်။

၈။ ခွင့်လွှတ်တတ်သော စိတ်ထားရှိပါ (Learn to Forgive)

တစ်စုံတစ်ယောက်အပေါ် အငြိုးအတေး ထားရှိခြင်း၊ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းဟာ ကိုယ့်ခေါင်းပေါ်မှာ ကျောက်ခဲကြီး ထမ်းထားရသလိုပါပဲ။ ခွင့်လွှတ်တယ်ဆိုတာ တစ်ဖက်သားကို အလိုလိုက်တာမဟုတ်ဘဲ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်အေးချမ်းမှုနဲ့ လွတ်လပ်မှုအတွက် အဲဒီအလေးကြီးကို ချပစ်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ခွင့်လွှတ်တတ်သူဟာ စိတ်ဒဏ်ရာတွေကို အမြန်ဆုံး ကုစားနိုင်ပါတယ်။

၉။ မျှော်လင့်ချက် လျှော့ချပါ (Manage Your Expectations)

ငါတို့တွေ စိတ်ဆင်းရဲရတာဟာ အရာရာကို အလိုကျချင်တဲ့ စိတ်ကြောင့်ပါ။ လူတွေအပေါ်မှာ၊ အခြေအနေတွေအပေါ်မှာ အလွန်အမင်း မျှော်လင့်ချက်တွေ ထားမယ့်အစား ဖြစ်လာသမျှ လောကဓံကို ရင်ဆိုင်မယ်ဆိုတဲ့ အသင့်ပြင်ထားတဲ့စိတ် ရှိရပါမယ်။ မျှော်လင့်ချက် နည်းလေလေ၊ စိတ်ပျက်ရမှု နည်းလေလေ ဖြစ်ပြီး ပျော်ရွှင်ဖို့ ပိုလွယ်လေလေပါပဲ။

၁၀။ လုံလောက်ပြီဟု သတ်မှတ်ပါ (The Concept of "Enough")

အလိုရမ္မက်နောက်ကို အဆုံးမရှိ လိုက်နေသရွေ့တော့ ဘယ်တော့မှ ပျော်ရမှာမဟုတ်ပါဘူး။ "ငါ့မှာ လက်ရှိရှိနေတဲ့ အခြေအနေဟာ လုံလောက်ပါတယ်၊ ကျေနပ်စရာကောင်းပါတယ်" လို့ သိတတ်တဲ့ အလိုရောင့်ရဲတဲ့စိတ် (Contentment) က တကယ့် စစ်မှန်ပြီး တည်ငြိမ်တဲ့ ချမ်းသာမှုပါပဲ။

နိဂုံးချုပ်

သူငယ်ချင်း... ပျော်ရွှင်မှုဆိုတာ ခရီးဆုံးပန်းတိုင် မဟုတ်ပါဘူး၊ အဲဒါဟာ နေ့စဉ်ဘဝခရီးသွားနေတဲ့ လမ်းတစ်လျှောက်မှာ မင်းရွေးချယ်ရမယ့် "နေထိုင်မှုပုံစံ" ဖြစ်ပါတယ်။ 
အပေါ်ကအချက်တွေကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း အကုန်လုပ်ဖို့ မလိုပါဘူး။
ဒီနေ့ကစပြီး တစ်ချက်ချင်းစီကို ကိုယ့်ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ အလေ့အကျင့်ဖြစ်အောင် ဖြည်းဖြည်းချင်း ကြိုးစားကြည့်ပါ။ 
မင်းရဲ့စိတ်က အေးချမ်းပျော်ရွှင်နေမယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုခက်ခဲတဲ့ လောကဓံကိုမဆို မင်းပြုံးပြုံးလေး ရင်ဆိုင်ကျော်ဖြတ်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။